MARJ Sayı 1
Nisan 2026 sayısı; kültür, fikir, teknoloji ve toplum ekseninde seçilmiş metinleri bir araya getirir. Bu ilk sayı, dijital çağda güven, hafıza, emek, yapay zekâ ve şehir hayatı üzerine kurulan editoryal okuma hattını görünür kılar.
Yapay Zeka 2026: AI Artık Neyi İyi Yapıyor, Neyi Hala Beceremiyor?
Yapay zekâ 2026 döneminde artık yalnızca akıllı model yarışı değil; maliyet, güvenlik, regülasyon ve iş gücü etkisiyle şekillenen güçlü ama sınırlı bir altyapı katmanı.
Kültür
Geç Osmanlı’da Terakki: İlerleme Fikrinin 5 Rakip Dili
Geç Osmanlı’da “terakki”, nötr bir ilerleme sözcüğü değildi; devletin nasıl kurtulacağına, toplumun nasıl yeniden kurulacağına ve kimin sözünün meşru sayılacağına dair bir mücadele alanıydı. Bu yazı, terakki fikrinin bürokratik, siyasal, dinî, toplumsal ve kültürel dillerini birlikte okuyor.
Toplum
Osmanlı Şehrinde Borç: İtibar, Güven ve Gündelik Ekonomi
Osmanlı şehir hayatında borç, bugünkü anlamda yalnızca nakit açığını kapatan bir finansal araç değildi. Mahkeme kayıtları, para vakıfları, sarraflar ve tereke defterleri; borcun aynı zamanda itibarın, hukuki görünürlüğün ve toplumsal güvenin dili olduğunu gösteriyor. Bu yazı, Osmanlı gündelik ekonomisini romantize etmeden, borcun şehir kültürünü nasıl biçimlendirdiğini tartışıyor.
AKIŞ
Son Yazılar
Son yayımlanan yazılar, seçili bir akış içinde burada görünür.
-
Geç Osmanlı’da Terakki: İlerleme Fikrinin 5 Rakip Dili
Geç Osmanlı’da “terakki”, nötr bir ilerleme sözcüğü değildi; devletin nasıl kurtulacağına, toplumun nasıl yeniden kurulacağına ve kimin sözünün meşru sayılacağına dair bir mücadele alanıydı. Bu yazı, terakki fikrinin bürokratik, siyasal, dinî, toplumsal ve kültürel dillerini birlikte okuyor.
-
Yapay Zekâ Enerji Maliyeti: 7 Başlıkta Veri Merkezleri ve Elektrik Savaşı
Yapay zekâ enerji maliyeti; veri merkezleri, elektrik talebi ve şebeke baskısı üzerinden büyüyen yeni altyapı sorununu anlatıyor.
-
AI Güvenliği: 7 Başlıkta AI Sistemleri Nasıl Korunacak?
AI sistemlerini korumak, yalnızca modeli korumak anlamına gelmiyor. Veri hatlarından ajan yetkilerine, prompt injection’dan regülasyona kadar yeni saldırı yüzeyi büyürken, siber güvenliğin dili de değişiyor. Bu yazı, AI güvenliğinde gerçekten kritik olan başlıkları gürültüden ayırıyor.
-
Agentic AI Dönemi Başladı mı? 7 İşarette Araçtan Aktöre Dönüşen Yapay Zekâ
Yapay zekâ artık sadece yanıt üreten bir araç olmaktan çıkıp hedef takip eden, araç kullanan ve arayüzlerde işlem yapan bir aktöre mi dönüşüyor? Agentic AI etrafındaki gürültüyü ayıklayan bu analiz; teknik mimariyi, güvenlik açıklarını, enerji maliyetini, regülasyon baskısını ve iş dünyasındaki gerçek kullanım sınırlarını birlikte ele alıyor.
-
Yapay Zekâ 2026: AI Artık Neyi İyi Yapıyor, Neyi Hâlâ Beceremiyor?
Yapay zekâ 2026 döneminde artık yalnızca akıllı model yarışı değil; maliyet, güvenlik, regülasyon ve iş gücü etkisiyle şekillenen güçlü ama sınırlı bir altyapı katmanı.
Teknoloji
Araçlardan Sistemlere, Sistemlerden Etkilere
Yapay zeka ,yazılım, siber güvenlik ve dijital altyapı üzerine; haber tekrarından çok kavramsal netlik ve eleştirel berraklık arayan metinler
Yapay zeka
Yapay Zekâ Enerji Maliyeti: 7 Başlıkta Veri Merkezleri ve Elektrik Savaşı
Yapay zekâ enerji maliyeti; veri merkezleri, elektrik talebi ve şebeke baskısı üzerinden büyüyen yeni altyapı sorununu anlatıyor.
aı
AI Güvenliği: 7 Başlıkta AI Sistemleri Nasıl Korunacak?
AI sistemlerini korumak, yalnızca modeli korumak anlamına gelmiyor. Veri hatlarından ajan yetkilerine, prompt injection’dan regülasyona kadar yeni saldırı yüzeyi büyürken, siber güvenliğin dili de değişiyor. Bu yazı, AI güvenliğinde gerçekten kritik olan başlıkları gürültüden ayırıyor.
Agentıc aı
Agentic AI Dönemi Başladı mı? 7 İşarette Araçtan Aktöre Dönüşen Yapay Zekâ
Yapay zekâ artık sadece yanıt üreten bir araç olmaktan çıkıp hedef takip eden, araç kullanan ve arayüzlerde işlem yapan bir aktöre mi dönüşüyor? Agentic AI etrafındaki gürültüyü ayıklayan bu analiz; teknik mimariyi, güvenlik açıklarını, enerji maliyetini, regülasyon baskısını ve iş dünyasındaki gerçek kullanım sınırlarını birlikte ele alıyor.
KÜLTÜR
ESERLER , METİNLER VE KÜLTÜREL HAFIZA
Tanıtım yazısından fazlasını isteyen, kültürü yalnızca tüketilecek bir alan değil ; yorumlanacak ve tartışılacak bir düşünce zemini olarak gören metinler.
Muze
2026’da Müzelerde Yapay Zeka: Kürasyon, Güven ve Kültürel Haklar İçin 7 İlke
Müzelerde yapay zeka artık yalnızca teknik bir verimlilik meselesi değil; kürasyon, kamusal güven, telif, erişilebilirlik ve kültürel haklar tartışmasının tam merkezinde duruyor. 2026 itibarıyla asıl soru, müzelerin yapay zekayı kullanıp kullanmayacağı değil; hangi işleri otomasyona açacağı, hangilerini ise kamusal sorumluluk nedeniyle insan denetiminde tutacağıdır. Çünkü müze, teknoloji sergileyen bir platform değil; bağlam üreten, anlam kuran ve kamusal güven taşıyan bir hafıza kurumudur.
uretım
AI Çağında Kültürel Üretim: 3 Değer Kaybı Mekanizması
AI çağında kültürel üretim artık yalnızca estetik bir tartışma değil; telif, görünürlük, gelir dağılımı ve platform gücü meselesidir.
dijital hafıza
Algoritmik Hafıza: Dijital Mirasın Geleceği
Dijital miras tartışmalarında asıl kırılma artık yalnızca veri kaybı değil; geçmişin hangi mantıkla sınıflandırıldığı, hangi kayıtların öne çıktığı ve hangi anlatıların görünmez kaldığı meselesi
Toplum
Gündelik Hayatın Sert Mantığı
Sınıf, şehir, aidiyet, dışlanma, itibar ve toplumsal denetim gibi başlıklarda; nostalji üretmeyen, mekanizmaları gösteren yazılar.
PSİKOLOJİ
Yalnız Yaşamak: Şehirde Sıkışmanın 7 Toplumsal Nedeni
Yalnız yaşamak, modern şehirde yalnızca bireysel tercih değil; yaşlanma, bakım, güven ve konut baskısıyla biçimlenen toplumsal bir dönüşümdür
ZİNDELİK
Gençler Neden Yorgun? 7 Yapısal Neden
Gençler neden yorgun sorusu, yalnızca “çok ekrana bakıyorlar”, “dayanıksızlar” veya “hayatı fazla büyütüyorlar” gibi kolay cümlelerle açıklanamaz.
güven
Güvenin Çöküşü: Toplumları Sessizce Zayıflatan Görünmez Kriz
Toplumsal güven krizi, yalnızca bireylerin birbirinden uzaklaşması değil; kurumların, bilginin ve gündelik hayatın sessizce aşınmasıdır.
Fikir
Kavram, Çatışma ve Düşüncenin Basıncı
Kanaat üretmek yerine kavram sıkıştıran, düşünce tarihini bugünün sorunlarıyla gerilim içinde okuyan ve kolay uzlaşılardan kaçınan yazılar.
çocuklar ve sosyal medya
Çocukluğu Platformlara Teslim Etmek: Sosyal Medya Yasakları Neden Geri Döndü?
Sosyal medya yasakları, çocukları teknolojiden uzak tutmak isteyen basit bir yasakçılık refleksiyle açıklanamayacak kadar karmaşık bir noktaya geldi. Tartışma artık “çocuklara telefon verelim mi?” sorusunun ötesinde duruyor.
emek ve aı
Zekânın Ucuzladığı Çağda İnsan Neye Değer?
AI ve emek tartışması, artık yalnızca “yapay zekâ işlerimizi alacak mı?” sorusuyla açıklanamayacak kadar derin bir kırılmaya işaret ediyor. Üretken yapay zekâ metin yazıyor, görsel üretiyor, kod taslağı çıkarıyor, rapor özetliyor, arşiv tarıyor ve bir zamanlar uzmanlık göstergesi sayılan…..
eleştiri
Aynı Gerçeğe Artık İnanmıyoruz: Güvenin Çöküşü ve Yeni Kabile Çağı
Güvenin çöküşü, artık yalnızca insanların devlete, medyaya, uzmanlara ya da kurumlara daha az inanmasıyla açıklanabilecek dar bir mesele değil. Daha ağır olan kırılma şurada yaşanıyor: Aynı olayı görüyor, aynı görüntüye bakıyor, aynı veriyi okuyor; fakat aynı gerçeklikte buluşamıyoruz.